سو آمى ساتیا ساى بابا
بهروز خلیلی - به گزارش خبرگزاری آریا،رسانه های دولتی هند اعلام کردند سری ساتیا سای بابا روحانی 86 ساله هند که مردم وی را با لقب خدای زنده یاد می کردند پس از یک ماه بستری شدن در بیمارستانی در زادگاه خود شهر پوتاپارتی واقع در جنوب هند درگذشت.
گزارش ها حاکی از آن است که مان موهان سینگ نخست وزیر هند نیز در خصوص این حادثه گفت:مرگ سای بابا برای تمام مردم هند حادثه ای جبران ناپذیر است.وی نیز با قدرت ماوراء طبیعه ای که داشت قادر به جابه جایی اشیا با حرکات دست بود،پزشکان وی اعلام کردند که این روحانی معنوی بر اثر نارسایی در بخش های مختلف بدن از دنیا رفته است.امروز در سراسر هند
مراسم های سنتی و ویژه ای برای درگذشت این روحانی بزرگ در هند برگزار شد.
عرفان هاى نوظهور اشاره به رونق جریان هاى فکرى است که در چند دهه گذشته با شکلى متفاوت در دنیاى معنوى به راه افتاده است.در بدو فراگیرى این عرفان ها امر بر برخى مشتبه شد که عرفان هاى نو ظهور، گرایشات معنوى منکر وجود خدا است.حال آن که در قریب به اکثر عرفان هاى نو ظهور اشاراتى به وجود خداوند رفته است.لکن مسئله بر سر میزان اعتبار خدا در مصادیق متفاوت اینگونه از عرفان ها است.
تجلیات خدا در هندو ئیسم
یکى از مسائل مهم در میان آموزه هاى هندوئیسم بحث در مورد انواع تجلیات خداونداست. در تعالیم هندوئیسم بحث از آواتار (ava-tara) به معناى ظهور و تجلى خدا از دو منظر قابل بررسى است:
الف- این ماجرا اشاره اى به وجود خدایان متعدد در هندوئیسم دارد. احساسات آغشته به باورهاى مذهبى مردم هندوستان قدیم باعث شد تا اراده هاى گوناگون الهى، تجسم خدایان متعدد را در ذهن ایشان بپروراند. خدایانى با وظایف و تکالیف متفاوت همچون خدا آسمان، خداهوا، خداى نگهدارنده جهان، خداى زمین و ... نمونه اى از این باور است.
ویشنو (visnu) یکى از خدایان بزرگ است که از ابتدا موردعنایت معتقدین به هندویئسم نبود اما به تدریج صاحب عظمت و احترام زیادى شد. ویشنو مقیاس جهان پیما است. زیرا معروف است که وى در سه قدم جهان را مى پیماید. سه گام او آسمان و هوا و زمین است. رزاق و نگهدارنده خدایان و مردم است.
در «مهابهارات» و «پوراناها» ویشنو به شخص دوم اقالیم سه گانه و شخص «ستگن» که دارى صفت رحم و نیکى است معروف شده است. ویشنو داراى نیروى حفظ، حراست، قائم به ذات و مستولى بر همه چیز شناخته مى شود در این حالت او را به عنصر آب که قبل از خلقت این جهان در همه جا سارى و جارى بوده منسوب داشته اند. بدین جهت ویشنو را «ناراین» یعنى متحرک در آب ها خوانده اند و او را به شکل مردى که بر روى مارى نشسته و چرت مى زند، و بر سطح آب شناور است مجسم ساخته اند.
پرستندگان ویشنو، او را مبدأ عالى جمیع چیزها مى دانند. ویشنو در «مهاباهارات» و
«پورانا» خداى اعلى نام گرفته است او در این حالت داراى سه نیرو و خاصیت است:
1. برهما یا خالق فعال، که وقتى ویشنو خواب بود گل نیلوفرى از نافش روئید و این خالق فعال از او به وجود آمد.
2. ویشنو ،حافظ و نگاهدارندة اشیائى است او به صورت مظاهر ( آواتار) مختلف ،مثلا به صورت کریشنا ظاهرشود.
3. شیوا یا رودر، نیروى مخرب یا ویران کننده و نیست کننده است که بنا بر آنچه در مهابهارت نقل شده از پیشانى ویشنو به وجود آمده است ... ویشنو به صورت نیروى حافظ و حامى در این جهان با اشکال مختلف ظاهر مى شود.
به عبارت دیگر، در ادوار مختلف ویشنو در آواتارهاى عدیده تجسم پیدا کرده و به صورت انسان یا اشکال مافوق طبیعت در قسمتى از جوهر الوهیت وارد شده و به آنها نیروى مافوق بشر بخشیده است. ظهور هر یک از آواتارها براى اصلاح خطاهاى بزرگ یا بخشیدن خوبى هاى عظیم به این جهان بوده است(1).
ویشنو یکى از خدایان سه گانه هندوئیسم صاحب عزت و احترام بسیارى میان مردم هند است و چون از عوامل پیدایش آواتارها و تمام قدرت فوق بشرى آنهاست هر جا سخن از آواتارها مى شود از ویشنو به عنوان یکى از تثلیث خدایان مطلب ارائه مى گردد و بلعکس هر جا در باره خصوصیات خدایان هند بحثى پیش مى آید لاجرم سخنى از آواتارهاى بزرگ، به عنوان یکى از خصوصیات بزرگ خدایان سه گانه یا خدایان مشهور هندوستان به میان مى آید.
ب- وجود آواتارها بر روى کره خاکى تاثیر معنوى زیادى بر جامعه دینى مى گذارد. وجود یک انسان به عنوان تجلى خداوند، و کسى که براى راهنمائى نوع بشر و از بین بردن رنج ها، مشکلات جامعه و بخشش خوبى ها به مردم نازل شده، مى تواند تاثیرات اجتماعى زیادى به وجود آورد و انسان هاى زیادى را به سوى معنویت راهنمائى کند.
کریشنا، یکى از تجلیات خداوند در غالب انسانى است. در کتاب گیتا امده است هر گاه درستکارى فراموش شده و نادرستى حکمفرما شود من خودم(کریشنا) ظهور مى کنم و بارها نسل به نسل براى حمایت از درستکارى واز بین بردن شرارت و بنیانگذارى مذهب خواهم آمد از این رو براى نابودى شیطان، خدا بارها و بارها به شکل انسان تجلى مى کند.
این عقیده در میان سال هاى 300تا 1200 میلادى به حد نهائى مقبولیت رسید.
نظریه ظهور کالبدى، یگانگى خدا را با کثرت خدایان وفق داد. آواتارهاى ویشنو از معروف ترین آواتارها مى باشند. در میان آنها «رام» و «کریشنا» جزء مهمترین ها هستند. بر طبق این اعتقاد، خداوند خویشتن را در اشکالى که حتى شکاک ترین افراد هم بتوانند آن را قبول کنند ظاهر مى سازد. آواتاراها بیشمارند و علاوه بر آواتارهاى شناخته شده مى توان گفت هر ولى یا معلم روحانى بخشى از تجلى خداى را به همراه دارد.(2)
کلکى(kalaki) به عنوان یکى از آواتارهاى بزرگ ویشنو همان است که در ادبیات هندوئیسم موعود آخر الزمان و اصلاحگر بزرگ جهان است او شمشیر به دست و سوار بر اسب سفید ظاهر مى شود تا بدى ها را از زمین بر چیند و خوبى را به جایش بنشاند. از این رو در مکتب هندوئیسم ،آواتارها تاثیرات ژگرفى را بر جامعه مى گذارند و مبدا بسیارى از تحولات روحانى مى شوند.
سو آمى ساتیا ساى بابا
ساتیاساى بابا در سال 1926 در دهکده «پوتاپارتى(pattaparti)» نزدیک شهر بنگلور واقع در جنوب هندوستان دیده به جهان گشود .آغاز زندگى را نزد پدر و مادر خویش شروع کردو پس از مدتى وارد مدرسه شد و تحصیلات ابتدائى را در محل زندگى خود ادامه داد. ساى بابا زندگى ساده اى داشت و مانند بچه هاى دیگر به بازى و کنجکاوى مشغول بود .روزها را یکى پس از دیگرى صرف تحصیل و بازى در محل سکونت خود مى گذراند اما به یکباره اساس زندگى معنوى او رقم مى خورد. او وارد دوران جدیدى از زندگى شخصى و مرحله ى جدیدى از حیات روحانى مى شود. ساتیا ساى بابا تبلیغات معنوى را از همان سن ابتدائى به مرحله اجرا مى گذارد.
در بیستم اکتبر 1940 در سن حساس 14 سالگى، ساتیا زندگى شخصى خویش را در اوراواکندا (uravakonda)رها نمود. ساى بابا در تعالیم خود همواره اعلام مى داشت: صلح و آرامش منحصر به سه رکن ذیل است:
1. رهائى از وابستگى
2. دین و ایمان
3. عشق
بدین سان براى عمل به اولین رکن صلح و آرامش یعنى رهائى از وابستگى خانه و والدین خویش را ترک باید گفت تا رسالت خود را با رهائى از تمام وابستگى ها و تعلقات آغاز نماییم.
در کتاب زندگى من پیام من است چین نقل شده که بعد از مدتى والدین ساى بابا او را در حین انجام ذکرهاى ریتمیک پیدا مى کنند. پدر و مادر ساى بابا از او خواهش مى کنند که به خانه باز گردد و به زندگى طبیعى خود ادامه دهد. اما وى در مقابل اسرار والدین خود مى گوید: هیچکس به دیگرى متعلق نیست اینها همه توهمات است.
از طرف دیگر، ساى بابا هدیه گرفتن را فقط از طرف والدین و گورو(استاد معنوى) جایز مى داند. ساى بابا دو دوست صمیمى به نام «رامش» و «سودهیر» داشت.این دو دوست در دو طرف ساى بابا در کلاس درس مى نشستند. رامش از خانواده ثروتمندى بود. روزى رامش یک یونیفورم بسیار شیک و نو را که ساتیا قادر به تهیه آن نبود به وى هدیه نمود ولى ساتیا یونیفورم را با یادداشت زیر به رامش برگرداند:
دوست عزیز: اگر مى خواهى دوستى ما ادامه یابد باید از زیاده روى در مورد تبادل کالا خوددارى نمائى. هنگامى که فرد نیازمندى هدیه اى را از ثروتمندى مى پذیرد ذهنش نگران مى گردد که چگونه خوبى ثروتمندى را جبران نماید در عین حال، ذهن ثروتمند احسان کننده ،از غرور انباشته مى گردد. دوام دوستى واقعى بر پایه احساس قلبى استوار است .فردى که هدیه اى را مى پذیرد خود را حقیر و کوچک احساس مى کند و فردى که هدیه اى را مى دهد، خود را بزرگ و مغرور احساس مى نماید چنین دوستى دوام نخواهد داشت. از این جهت لباهایى را که به من هدیه نموده اى به من تعلق ندارد آنها را به همراه این یادداشت باز مى گردانم.(3)
ساتیا ساى بابا سالیان زندگى خود را( در دهکده پوتا پارتى )وقف تبلیغ، تعلیم تجربیات عرفانى و ریاضت هاى گوناگون کرده است. تا جائى که به شهرت جهانى رسیده و کتابهاى بسیارى از وى در کشورهاى مختلف جهان ترجمه و به چاپ رسیده است. انسان هاى بسیارى براى کسب معنویت و زیارت ساتیاساى بابا از دور ترین نقاط جهان به سمت هند مى رفتند. تا شاید به دیدار وى نایل شوند و معنویت و حقیقت را در آن روستاى دور افتاده بیابند و طعم خوش عرفان را از دستان او هدیه گیرند.اما هر کس بااندکى تامل در داشته هاى عرفانى ساتیا ساى بابا اذعان مى دارد که براى عمل به هر یک از تعالیم عرفانى او ناگذیر باید یک قدم از علایق جامعه وقوانین معمول اجتماعى دور شوند.
این تقابل یعنى استقبال از عرفان و ارامش عرفانى، و از سوى دیگر ناروایى دورى از اجتماع و گوشه نشینى نشانیه یکى از بزرگ ترین دغدغه هاى انسان مدرن خواهان معنویت است. این تعارض عمیق باعث مى شود تا استقبال از عرفان هاى نو ظهور - هر چند در بدو امر با شور و شوق بسیار همراه است - در ادامه فاقد دوام و التزام فراگیرى باشد.
نکته: ساى بابا شیردى عارف دیگر هندى است که با وجود شباهت اسمى با ساتیا ساى بابا داراى شخصیت مجزایى است. او نیز یکى دیگر از عارفان معاصر هند است که بررسى سرگذشت و آموزه هاى وى وقت دیگرى را مى طلبد. اما همین ما را بس که:
دوران کودکى ساى بابا شیردى براى مدتها درهاله اى از رمز و راز پوشیده بود. در 28 سپتامبر1990 ساتیا ساى بابا قسمتى از زندگى دوران کودکى قدیس شیردى را تشریح مى کند. بر اساس اظهار ایشان شرى بابا شیردى در 28 سپتامبر1835 در جنگلى نزدیک دهکده پاترى در ایالت حید آباد هند در خانواده اى بر همن به نام بهار دواجا گوترا (bhardwaja gotra) به دنیا آمد نام مادرش دوگیرى عمه (devgiriamma) بود.
شیردى بابا در 15 اکتبر 1918 فوت شد. اکثر اتفاقات زندگى ساى بابا شیردى در کتاب شیردى ساى بابا چاریتا sai) (baba charita به چاپ رسیده و یا توسط دوستداران وى به صورت پراکنده منتشر شده است. شرى ساى بابا شیردى یک معلم روحانى بود که طرفداران تمام مذاهب هندو،از هر طبقه اى به او به دیده احترام مى نگریستند و از تعالیم و نصایح او بهره مى بردند.(4)
تجلى خداوند و ساتیا ساى بابا
آواتار از سنگ هاى اصلى بناى عظیم خداشناسى هندوست. ما تنها در آیین هندو با مفهومى به نام آواتار، که تجلى امر مطلق در جهان خاکى است روبرو مى شویم. در واقع بر اساس آیین هندو مسئولیت ویشنو به عنوان حافظ جهان ایجاب مى کند که او در هنگام بروز مخاطرات جدى براى جهان و موجودات آن به شکل موجودى زمینى متولد شود و جهان را از نابودى برهاند. تقریبا تمامى آواتارهاى هندو تجسم هاى ویشنو هستند. این آواتارها همواره حامل خرد و دانشى هستند که براى حفظ بقاى جهان ضرورى است.(5)
در مسلک هندوئیسم بنابر وضعیت طبیعى جهان ضرورى است که همواره زمین خاکى از آواتار خالى نباشد. تا او اساس عقیده (دارما) را تحقق بخشد. دارما به معناى مسیر اصلى زندگى شخص بدون دخالت و ضربه زدن به منافع و زندگى دیگران و بدون تجاوز به آزادى دیگر اشخاص است به عبارت دیگر دارما به معناى اینکه آنچه را که دوست دارى دیگران در حق تو انجام دهند در حق دیگران انجام دادن و به طور کلى ایجاد یک وحدت منظم بین گفتار و پندار و کردار انسان هاست.
وجود آواتار بر روى کره زمین ضروررى است تا تحقق دارما را عملى سازد. آواتار به صورت انسان به عنوان دوست، نیکخواه بشر خویشاوند، راهنما، معلم، درمان کننده، شفا بخش و شریک در بین انسانها زندگى مى کند.
وجود آواتار براى اعاده دارما ضرورى است و هنگامى که انسان بر اساس دارما یش زندگى مى کند آواتار خوشحال و خشنود خواهد بود.(6)
اما نکته اینجاست که ساتیا ساى بابا در تعلیمات عرفانى به شاگردان، خود را یک آواتار معرفى مى کند. آواتارى که نقش معلم حقیقت را بازى مى کند کسى که آمده تا دوران جدیدى را در تعلیمات کهن معنوى بنا نهد و نقش یک نجات گر بزرگ را ایفا کند.
ساى بابا مى گوید: «تو نمى توانى مرا در طبقه بندى «مرد خدائى» یک معجزه گر، انسان خدا گونه یا شفا دهنده قرار دهى. این آواتار براى ایفاى نقش جدیدى آمده نقش معلم حقیقت «.(7)
بدین سان در گام نخست ساتیا ساى بابا، به عنوان آواتار با نقش نوینى در صحنه ارشاد به عنوان یک معلم حقیقت جلوه مى کند. سپس براى معرفى خود و ابراز ویژگى ها و توانائى هاى ذاتى خویش چنین سخن مى گوید: «هر که تمام اعمال و کارهایش را به من اهدا کند بدون هیچ فکر دیگرى، هر که روى من مراقبه مى کند به من خدمت مى کند، مرا پرستش مى کند، مرا به خاطر دارد، بداند همیشه با او هستم... به آنهائى که مرا استهزا مى کنند تبسم مى کنم به آنها که در باره من دروغ جعل مى کنند تبسم مى کنم، به آنها که مرا تمجید مى کنند تبسم مى کنم دائم شادم پر از شعف.
تند صحبت مى کنم و بعضى ها را تنبیه مى کنم، اگر آنها مال من نیستند آنها را رها مى کنم و توجه به آنها نمى کنم این هشدارى است براى ارتداد آنها. من حق دارم آنهائى را که به من تعلق دارند گوشمالى بدهم، من بین شما راه مى روم و صحبت مى کنم ،تربیت مى دهم نشان مى دهم، نصیحت مى کنم واندرز مى دهم اما از هر نوع وابستگى جدا هستم خیلى وقت ها به شما گفته ام که مرا با این ساخت فیزیکى مربوط ندانسته و یکى فرض نکنید اما شما نمى فهمید».(8)
ساتیا ساى بابا در مورد قدرت و توانائى خویش چنین مى گوید: «من شما را مجبور نمى کنم که نام و شکل بخصوصى از من انتخاب کنید خداوند میلیون ها نام و شکل دارد ... اگر به عنوان ناراینا (narayena) (یکى از نام هاى خداوند) با چهاربازو در حال نگه داشتن صدف، چرخ، گرز، نیلوفر بین شما آمده بودم شما مرا در یک موزه نگه مى داشتید و از مردمان جستجوى دارشان پول دریافت مى کردید. اگر صرفا به عنوان یک مرد آمده بودم به تعلیمات و آموزش هاى من بادیده احترام نگاه نمى کردید و از آنها به خاطر خوبى خودتان پیروى نمى کردید پس من باید در این شکل ولى با دانش و نیروهاى فوق بشرى باشم»(9).
ساى بابا مى گوید: ماموریت من اعطاء شوق و شادى به شما ست که از ضعف و ترس دورتان کنم.
مأموریت من پراکندن شادمانى است از این جهت همیشه آماده ام میان شما بیایم نه یکبار دوبار یا سه بار هر زمان که شما مرا بخواهید. اسمم ساتیا، من راستى هستم اعمالم ساتیا جلال و شکوه من ساتیا تنها آرزوى من شادمانى شماست. شادى شما شادى من است شادمانى جدا از شما ندارم.
ساى بابا در ادامه مى گوید :قدرت من غیر قابل اندازه گیرى است. تولد من غیر قابل توضیح و غیر قابل درک وپیمایش است. اصل ساى ،الوهیت ساى ،هرگز تحت تأثیر بد گوئى و افترا، پیشرفتش متوقف نمى شود.(10)
لازم به ذکر است که در میان تمام رهبران عرفان هاى نو ظهور مسئله «خود بزرگ بینى» مشهوداست.به عنوان مثال بسیارى از این رهبران ( از جمله اوشو، کریشنا مورتى و...) در خلال نوشته ها و سخنرانى هایشان به کرات اذعان مى دارند که هنکام تولدشان اتفاقات نادرى پیش امده و یا از قبل منجمان و غیب گویان بزرگ ،امدنشان را وعده داده اند.
اما روش ساتیا ساى بابا به گونه اى دیگر است.او به واسطه پیشینه ممتازى که مفهوم اواتار در تعالیم هندو دارد و همچنین مقبولیت فراگیرى که هندویئسم، نه تنها در هندوستان بلکه در جهان دارد سعى مى کند خود را به این مفهوم پهناور وصل کرده، در
جهت نیل به «خود بزرگ بینى» گام هاى بزرگ تر و استوار ترى بردارد.
حال آن که اینان ادعاهاى بزرگى است که رهبران عرفان هاى نو ظهور براى آن دلیل محکمى ندارند و صرف داشتن نیروهاى خارق العاده که بواسطه ریاضت ها و ذکرهاى مداوم حاصل شده و در میان مرتاضان کشورهاى گوناگون بالاخص کشورهاى اسیاى شرقى فراوان است، نمى توان منجى جهانى بودن انها را اثبات کرد.
مفهوم خدا باورى در عرفان ساى بابا
خداشناسى درون مایه تمام باید و نبایدهاى مکاتب و مسالکى است که رویکرد به منبع قدسى را جزء لا ینفک عقاید خو پنداشته اند. در تمام اعصار گوناگون خداشناسى در تفکرات مذهبى کانونى است که ذهن پژوهشگر را ناخواسته به سوى خود جذب مى کند. در مسیر کنکاش مباحث دینى اولین قدم متفکر برخورد با بزرگترین سوال ممکن در حیطه کارى اوست که آیا خدا هست یا نیست؟
تاریخ ادیان گذشته اغلب گواه بر مثبت انگارى به سوال فوق است هر چند موجى از مکاتب عرفانى در غرب، از دهه هاى گذشته سعى بر حذف این سوال و یا پاسخ منفى بدان را بر گزیده اند. در هر حال پاسخ بسیارى از مکاتب دینى دال بر صدق این مطلب است.
در گام بعدى، مسئله بر سر تعدد خدا یا یگانگى اوست، در هندوئیسم و مذاهب منشعب آن، بحث چند خدائى همواره پر رونق بوده هر چند ساى بابا به واسطه اقتباس از تعالیم هندو، به انواع تجلیات خداوند معتقد است؛ اما بر خلاف کتب مقدس هندویئسم بیشتر بر خداى اعلى تکیه دارد. چنانچه همواره در تعالیم او بحث از خدا با تکیه بر وحدانیت شکل مى گیرد.
ساتیا ساى بابا مى گوید: همه ادیان یک چیز را تعلیم مى دهند (تطهیر ذهن از آسیب خود خواهى و پرهیز از لذت هاى بى ارزش) هر آیینى به انسان مى آموزد که وجود خویش را سرشار از شکوه و جلال ایزدى کند و از حقارت و پوچى و خود خواهى بپالاید. راه و روش تفکیک و تشخیص را به او تعلیم مى دهد تا شاید به تعالى برسد و به آزادى دست یابد. بدانید که همه قلب ها تنها به یاد (یکى) که همان خداوند یکتاست به طپش در مى آید و همه نام ها و همه اشکال الهى نیز به خداوند یگانه اشاره دارند. برترین نحوه ستایش او ستایش با عشق است. یکتا پرستى را در میان مردم از هر کیش، کشور و قاره ترویج دهید. این است پیامى که دارم و آرزو مى کنم با قلب ها یتان آن را در یافت کنید.(11)
ساى بابا مى گوید: «مهم ترین و بالا ترین نیاز بشر امروزى این است که این واقعیت را بپذیرد که خداوند یکى است این چیزى است که مسیح و محمد اعلام کرده اند. کلمه الله واقعا به معنى یگانه ى متعالى است که همه چیز را در عالم هستى در بر مى گیرد. باور اصلى تمام ادیان این است که خداوند یکى است. مسیح، پدر بودن خداوند و برادر بودن بشر را اعلام نمود انسان مى تواند تنها یک پدر داشته باشد نه دو تا. زمانى که مسیح به دنیا آمد، سه مرد خردمند ستاره ها را دنبال کردند تا به محل تولد او برسند. با دیدن نوزاد تازه به دنیا آمده، آنها در دل خود به این کودک الهى تعظیم کردند. قبل از ترک محل هر یک از آنها چیزى درباره کودک گفت، خردمند اول به حضرت مریم گفت: او عاشق خداوند است. خردمند دوم گفت : خداوند او را دوست دارد، خرمند سوم گفت: او روح خداست. اهمیت درونى این سه گفتار و اعلام در مورد مسیح چه مى تواند باشد؟ جمله اول دلالت بر این دارد که مسیح پیام آور حق است. پیام آور مى تواند ارباب خود را دوست بدارد ولى ارباب به این آسانى ها پیام آور خود را دوست ندارد. جمله دوم اعلام مى کرد که خداوند مسیح را دوست دارد، چرا ؟ براى اینکه او تجلى الهى است. جمله سوم حاوى چیزى است که مسیح اعلام نمود: من و روح خدا یکى هستیم.(12)
ساتیا ساى بابا همواره اذعان مى دارد که تمام انسان ها نمادى از خداوندهستند و اینکه هر پیکر اوست که با نان تقویت مى شود و هر قطره از خون جارى در رگهاى هر موجود زنده اى، خون اوست که با شور و تحریکى که شراب به آن مى رساند روح مى گیرد از همین رو مى توان گفت که هر انسانى تجسم روح خداوند است و باید همانند او مورد احترام قرار گیرد. شما مانند یک خدمتگزار عمل مى کنید، پرستش مى کنید، همانند پسرى که پدر خود را مى ستاید و نهایتا به خردى دست مى یابید که بیانگر این است که شما و او یکى هستید این سفرى معنوى ا ست و مسیح راه را با عبادت واضح نشان داده است.
ساى بابا اینگونه ادامه میدهد که همه انسان ها را تجسمى از الوهیت بدانید و با عشق، تفاهم و خدمت به آنها احترام بگذارید. تنها یک نابینا نسبت به شرایط ملال آور دیگران بى تفاوت مى ماند. تنها یک نا شنوا از ناله هاى دیگران تاثیر نمى پذیرد. در حقیقت «دیگران» وجود ندارند. شما همه سلولهاى زنده اى در بدن خداوندید و هر سلول وظیفه اش را براى پیشبرد اراده وى به انجام مى رساند.(13)
ساتیا ساى بابا معتقد است که «خداوند شکلى را به خود مى گیرد که سر سپرده ها آروز داشته اند. دانستن اینکه تمام اشیاء خلق شده شکلى از خداونداند بسیار اساسى است».(14)
ساى بابا در مسئله خدا شناسى و پرداختن به خصوصیات خداوندى همواره از تعالیم هندو که مبتنى بر تعدد خدایان است فاصله مى گیرد. لکن در صدر و ذیل گفتارهایش درباره خداوند به پیامبران و ادیان توحیدى اشاره مى کند. این نکته در برخورد با موضع پلورالیسم دینى او پر اهمیت است.
سخن پایانى
برخلاف آنچه اغلب بیان مى شود که عرفان هاى نو ظهور، عرفان هاى منهاى خدا هستند؛ باید گفت که این ادعا بیشتر با مکاتب دینى عرفانى طبیعت گرایانه موافق است. همانند ادیان ابتدایى و برخى از عرفان هاى افریقایى و امریکاى جنوبى (عرفان کارلوس کاستاندا). حال آن که در عموم عرفان هاى نو ظهور (سکولار)به وجود خداوند اعتراف شده، لکن مسئله بر سر میزان اعتبار، اهمییت و قدرت تصرف در امور شخص سالک است. در عرفان ساتیا ساى بابا موضوع خدا باورى کم اهمیت جلوه مى کند خداوند در روند تغیرات زندگى انسان نقش کم رنگى را اجرا مى کند. چنانچه هر اندازه الوهیت در عرفان هاى توحیدى بالاخص عرفان اسلامى پراهمییت است در عرفان هاى سکولار کم اهمییت و بى ارزش.
ساى بابا در قسمت دستورات عملى هیچگاه هدف و قصد انجام اعمال را توجه به خدا اعلام نمى دارد. چنانچه در این قسمت (بعد عملى) هیچ اشاره اى به خدا نمى شود.
چنین موضع گیرهایى که در عرفان ساى باباو به طور کلى در همه عرفان هاى سکولار به آن اشاره مى شود بیشتر متاثر از اومانیسم غربى و مکاتب فلسفى همچون اگزیستانسیالیسم رونق مى گیرند، هر چند نقش فراگیرى نیهیلیسم دنیاى غرب، که در اواخر قرن نوزده و بعد از مکتب فلسفى نیچه شکل مى گیرد بر عرفان هاى سکولار حائز اهمیت است.

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان