ويليامز جکسن پژوهندهی نامدار دین و فرهنگ زرتشتی
فرید شولیزاده – پروفسور ابراهام والنتاین ویلیامز جکسن(1862-1937) پژوهندهی نامدار دین و فرهنگ زرتشتی و استاد سرآمد زبانهای هند و ایرانی در دانشگاه کلمبیا آمریکا بود.
از زمرهی آن کسانی بود که به دین زرتشتی و فرهنگ دیرپای ایرانیان عشق میورزید و عمری را در راه شناخت زبان و ادبیات ایران باستان گذراند.
پروفسور جکسن به مدت چهل سال استادی کرسی زبانهای هند و ایرانی دانشگاه کلمبیا را بر دوش داشت و در زمان زندگیاش، سرآمد تمامی پژوهشگران آمریکایی در عرصهی زبان، ادبیات و دین ایران باستان بود.
پروفسور جکسن برخلاف گروهی از به ظاهر خاورشناسان غربی آن دوره که از سر تعصب به مذهب خویش و با نگاه تخریبی و غرضورزانه به وادی پژوهشهای زرتشتی پای مینهادند، سالیان درازی را با عشق و علاقهای وافر و البته با نگاهی سازنده به پژوهش بر روی دین و فرهنگ ایرانی گذراند.
زرتشتیان، بهویژه پارسیانهند همواره حس احترام و سپاسداری خاصی نسبت پروفسور جکسن و کوششهایش داشتند. بیسبب نبود که در زمان سفر جکسن به هند(:1901)، وی را صمیمانه به هموندی خود پذیرفتند و او را به مراسم یزشن فرا خواندند(1). پروفسور جکسن سفر پُر دامنهای هم به ایران و آسیای میانه(:1903) داشت که دستآورد آن سفرنامه مشهور جکسن«ایران در گذشته و حال» است. در این سفر جکسن دست به صعود مخاطرهآمیزی به صخرهی بیستون زد تا پژوهشی دست اول از سنگ نپشتهی «داریوش بزرگ» انجام دهد. پروفسور جکسن شاگردان نامآوری هم در میان پارسیانهند داشته است که سرآمد آنها، دانشآموختهی ممتاز دانشگاه کلمبیا «دستور دکتر مانکجی نوشیروانجی دهالا» است.
حس احترام ویژهی زرتشتیان نسبت به پروفسور جکسن خود نشان دهندهی درک عمیقی است که هازمان زرتشتی، به ویژه پارسیانهند در جدا ساختن مغرضان و خادمان دین و فرهنگ زرتشتی از يكديگر داشتند و هر خاورشناس غربی را خادم و دوست نمي شماردند. از همین روست که پس از درگذشت استاد گرانقدر(:نهم ژانویه 1938) با همت انجمن خاورشناسی کاما(:k.r.cama oriental institute) در بمبئی، گروهی از بزرگترین اوستاشناسان و ایرانشناسان جهان چون: «دستور دکتر تاراپور والا»، «دستور دکتر دهالا»، «دکتر تاوادیا»، «دستور دکتر میرزا»، «پروفسور ژ.دوشنگیمن»، «پروفسور بیلی»، «دستور دکتر دهابار»، «پروفسور کریستنسن»، «پروفسور هنینگ» و... همازور شده و با نوشتارهای ارزشمند خویش، خالق یادنامهای به یادماندی برای استاد جکسن شدند. این یادنامه در ایران با پیشنهاد زندهياد استاد ابراهیم پورداوود، پس از سالها دیرکرد به وسیلهی دکتر جلیل دوستخواه به فارسی برگردانده شده است.
این یادنامهی ارزشمند توسط انتشارات آگاه به شمارگان 1100 نسخه،در360 رویه با قطع وزیری و جلد گالینگور چاپ و با قیمت 5000 تومان در دسترس علاقهمندان به پژوهشهای دین و فرهنگ ایران باستان قرار گفته است.
1: در آن دوران تنها چهار تن غیر زرتشتی از سوی پارسیان هند به این مراسم یزشن دعوت شده بودند، «پروفسور جکسن»، «پروفسور ابراهیم پورداوود»، «پروفسور مارتین هوگ» و بانوی خاورشناس فرانسوی «منان».

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان