قدمت بازرگاني به پيش از اختراع پول باز مي گردد
مهربان پولادي - در دوره هخامنشي، ايرانيان پس از فتوحات بسيار در آسياي صغير به وجود سكه و لزوم آن پي بردند. داريوش براي اولين بار در ايران به ضرب سكههاي طلا و نقره ( سكههاي طلا معروف به " دريك " و سكههاي نقره معروف به " شكل " ) اقدام كرد.
و پس از آن بود كه جريان معاملات در ايالتهاي غربي شاهنشاهي رو به ترقي نهاد.
قدمت بازرگاني به پيش از اختراع پول باز ميگردد. با پيدايش سكه بازرگاني از سهولت بيشتري برخوردار شد.
دولت هخامنشي پس از ضرب سكه كه اقدام مهمي در تسهيل امر بازرگاني بود، به جادهسازي و ايجاد خطوط ارتباطي بين شهرها توجه نمود كه در نتيجه آن، جاده شاهي ساخته شد. اين جاده از شوش آغاز و به دجله،كيليكيه ، كاپادوكيه ، سارد و سرانجام به افس در آسياي صغير منتهي مي شد. طول اين راه 2680 كيلومتر بود و 111 منزل يا مهمانسرا در اين مسير وجود داشت. كاروانها اين مسير را معمولاً در 90 روز ميپيمودند اما، پيك شاهي اين مسير را تنها در طول يك هفته طي ميكرد. راههاي ارتباطي دريايي و خشكي و احداث جادههاي مختلف با وسايل آسايش، كمك بزرگي به حيات اقتصادي و تجارت دولت هخامنشي كرد.
در دوران هخامنشي، بابليان بازرگاناني پويا بودند. كلدانيان نيز مس، قلع و آهن را از مهاجرنشينهاي يوناني ليدي، فرآوردههاي شيميايي و رنگ را از مصر و به بركت فعاليت فنيقيان محصولات مختلف كشاورزي را از سواحل مديترانه وارد ميكردند. در مقابل، بابل به صدور پشم، پارچههاي گلدوزي شده يا مليلهدوزي و نيز انواع اشياي سبدبافي ميپرداخت. بازرگاني بينالمللي در اين دوره از امنيت برخوردار بود و كاروانها بدون نياز به حمايت خاصي در سراسر كشور رفت و آمد ميكردند.در اين دوران تعرفه گمركي وجود نداشت.
در دوره ساسانيان نيز، ايران با تسلط بر خليج فارس، بندرهايي چون بوشهر و سيراف كه مراكز مهم بازرگاني بودند، و جاده ابريشم، توانست در امر بازرگاني بسيار پيشرفت كند و با توجه به مناطق شرقيتر موجب كشمكش و رقابتي ميان امپراتوري ساساني با امپراتوري روم شرقي (بيزانس) شد. ابريشم مهمترين كالايي بود كه روميان خواستار آن بودند. از اين رو، در كار بازرگانان ايراني كارشكني ميكردند تا ابريشم و ساير كالاها را به بهايي ارزانتر تهيه كنند. بازرگانان ايراني هم آرام ننشستند و نسبت به ايجاد مراكزي در چين اقدام كردند. با احداث بنادر و مهاجرنشينهاي ايراني در شرق آسيا، روميان تا اندازهاي قدرت رقابت را از دست دادند. جاده ابريشم مشرق زمين را به غرب پيوند مي داد و ايران منطقه حايل يا مياني اين جاده بينالمللي محسوب ميشد. لازمه تجارت در اين مسير پرداخت مالياتها و عوارض گوناگوني بود كه دولت ايران از محمولههاي در حال حركت از شرق به غرب اخذ ميكرد و ازاين طريق سود فراواني به خزانه سلطنتي سرازير مي شد. در مقابل، دولت ايران نيز موظف بود كه از جادهها حراست و امنيت جادهها را تضمين كند.
در اواخر دوره ساساني، دولت ايران عوارض گمركي را افزايش داد و اين امر موجب كاهش روابط تجاري ميان ايران و بيزانس شد. جنگ با ارمنستان نيز حجم تجارت در شمال و بازرگاني راه ابريشم را كاهش داده بود. اما در هر حال، ساسانيان حق انحصاري تجارت ابريشم را به مدتي طولاني در دست خود نگه داشتند.
در سده ششم، قوانيني براي تجارت ميان ايران و روم وضع شد كه بنا بر آن بازرگانان رومي و ايراني بايد در مناطقي كه توسط دو امپراتوري از پيش معين شده به داد و ستد مي پرداختند و هيچ يك از دو طرف نميتوانست به امپراتوري ديگر مسافرت كند. اين نقشه از آن رو طرحريزي شده بود تا اسرار (اقتصادي) دولتي محفوظ بماند. در نتيجه ، بازرگانان ايراني مجبور شدند در ايران بمانند يا به سوي خاور تا چين سفر كنند و بازرگانان رومي نيز ناچار شدند در روم بمانند و از ساير اتباع امپراتوري نظير حبشيان (اتيوپياييها) به عنوان واسطهاي براي تجارت از راه آبي استفاده كنند. تعرفهها و عوارض سنگيني كه هر دو طرف وضع ميكردند و گاه در مناطق مقرر براي ملاقات تجار حتي به ده درصد نيز ميرسيد، باعث شد تا مناطقي كه تحت تسلط هيچ يك از دو امپراتوري قرار نداشتند، نظير بازار الشهر در ساحل جنوبي عربستان، رونق يابند و پرجمعيتتر شوند.اين گونه بود كه در اواخر دوره ساساني، عربستان به يك مركز تجاري مهم تبديل شد .

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان