١٤ آذرماه سالروز درگذشت بنيانگذار چاپخانهي راستي
بوذرجمهر پرخيده – ١٤ آذرماه سالروز درگذشت بنيانگذار چاپخانهي راستي روانشاد كیخسرو خسرویانی می باشد به همین مناسبت نگاهي به زندگي این روانشاد را در ادامه بخوانید
پيش از اينكه چاپ در ميان زرتشتيان ايران آغاز شود، پارسيان هند در چاپ به پيشرفتهاي خوبي دست پيدا كرده بودند و كتاب هاي اوستا را به خط اوستايي و فارسي به چاپ ميرساندند.
از جمله بهترين اين كتاب ها «جمله خرده اوستا» و «شاهنامههاي چاپ بمبئي» به صورت چاپ سنگي بود كه با كيفيت بسيار خوب در بمبئي به چاپ ميرسيد، در ايران پيش فروش، و پس از آوردن به ايران به خريداران داده ميشد. بيگفتوگو در خانه همه زرتشتيان يك اوستا و يك شاهنامه چاپ بمبئي وجود داشت.
به هر روي، تا زمان كيخسرو راستي، از سوي زرتشتيان چاپخانهاي راه اندازي نشد و كارهاي چاپي انجمنها و سازمانهاي زرتشتي در چاپخانههاي مختلف به چاپ ميرسيد تا اينكه كيخسرو خسروياني پي برد كه حروف اوستايي در ايران قابل چاپ نيست و به دنبال راه اندازي چاپخانه ويژه زرتشتيان افتاد.
نگاهي به زندگي كيخسرو خسروياني راستي
روانشاد كیخسرو خسرویانی راستی مبتكر چاپ كتاب اوستا- كتابهای دینی و سالنمای فصلی زرتشتیان (راستی) در ایران در سال 1297خورشیدی در رحمت آباد یزد زاده شد. او علاقه فراوان به درس و آموزش دینی داشت و با راهنمایی میرزا سروش لهراسب توانست مدرك ششم ابتدایی را بگیرد.
در سن 14 سالگی برای كسب علم و درآمد بیشتر به هندوستان رفت و پس از دوازده سال به ایران بازگشت و پس از مدتی در رحمت آباد و پس ازآن به تهران آمد و در خیابان منوچهری در مغازهای به نام راستی مشغول به كار فروش نوشت افزار شد.
درآنجا این نكته توجهش را جلب كرد كه به دلیل آشنا نبودن چاپخانهها به كلمات اوستایی و نام پارسيان و دیگر نوشتههای زرتشتی، كارهای چاپی انجمن زرتشتیان با اشتباه بسیار به چاپ میرسد. با وجود آنكه به چاپ و چاپخانهداری وارد نبود با یاری پروردگار توانا ماشین چاپ كوچكی با تمام لوازم آن خریداری كرد (كه هم اكنون در محل چاپخانه راستی موجود است و جز آثار فرهنگي زرتشتيان است) و در همان مغازه شروع به كار چاپ كرد.
تا آن زمان در ایران هیچ زرتشتی دارای چاپخانه نبود. نخستین كارهای چاپی او كارت و آگهی و جزوههای كوچك دینی بود. پس ازآن به فكر افتاد كه ماتریس حروف دین دبیره را از هندوستان تهیه كند تا بتواند الفبای دین دبیره را در ایران چاپ كند. با كمك و همیاری روانشاد موبد رستم شهرزادی و سازمان فروهر در سال 1345خورشيدي نخستين جزوه الفبای دین دبیره به چاپ رسید.
همچنین كتاب اوستا با برگردان و به قلم روانشاد موبد اردشیر آذرگشسب و موبد رشید شهمردان در چاپخانه راستی به چاپ رسید. از كارهای با ارزش دیگری كه میتوان نام برد، چاپ سالنما (تقویم)، همراه با نام روز و ماه زرتشتی بود كه تا سال 1332 خورشیدی هیچ گونه گاهشماري كه نام روزهای زرتشتی را داشته باشد در دست نبود.
او در این سال آغاز به چاپ تقویم جیبی و دیواری با شكل «سالنمای راستی» كرد كه تاكنون نیز ادامه دارد. مجله «هوخت» كه درآن زمان تنها نشریه زرتشتی و با سردبیری روانشاد اردشیر جهانیان اداره میشد، از نخستين تا آخرین شماره آن در چاپخانه راستی به چاپ رسید و نیز پس از آن چند سالی چاپ مجله فروهر در چاپخانه راستی انجام میگرفت.
روانشاد كیخسرو خسرویانی راستی در تمام طول زندگی با انجمنها و سازمانهای زرتشتی همكاری بسیار نزدیك داشت و همچنین از یاوران خود در چاپخانه راستی چه زرتشتی و چه غیرزرتشتی به خوبی یاد میكرد. به ویژه از روانشادان اسفندیار فرودیان ، بهرام خسرویانی و جمشید خسروانی فرد و باشندگان فرامرز خادمی، سهراب فرازیان، فرزاد فرازیان، كامران شهریارپور و سایرین به نيكي یاد میكرد.
وی در سال 1373 خورشیدی از سوی سازمان تامین اجتماعی به دریافت خوش حسابترین كارفرما در تهران برگزیده شد، همچنین از پیشگامان در بنیاد اتحادیه چاپخانه داران تهران بود. وی روز ورهرام ایزد و آذرماه 3736زرتشتي (1377خورشيدي) در تهران در گذشت.
روانشاد كیخسرو خسرویانی همیشه در صحبت هایش می گفت:
«دو چیز را در زندگانی دوست دارم، یكی گل و دیگری صنعت چاپ و چاپخانهداری را . گل را برای یك روز و صنعت چاپ را برای همیشه.»

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان