گشتي سرشار از لذت، با آدمآهنيهاي قرمز رنگ «ايرانا»
اشکان خسرو پور - آدمآهنيهاي چرخدار باهوش. اين نامي است كه امروز براي يكي از دوستانم برگزيدم. دوستي با لباس قرمز، مغزي آهني و بازوهايي پهلوانانه!
دوست آهنيام را در بازديد دهم ارديبهشتماه كه از سوي اتاق بازرگاني زرتشتيان ايران تدارك ديده شده بود، در كارخانهي كاشي ايرانا ديدم.
آدمآهني، ذوق همه را به جوش آوردهبود. كاشيها را كه روي هم سوار بودند، برميداشت و ميبرد به كورهاي با ١١٠٠ درجهي سانتيگراد گرما.
ميگويند بايد گزارش را با جذابترين نوشتهها آغاز كرد و به گمانم، همين آدمآهنيهاي چرخدار باهوش، جذابترين بخش بازديدمان بودند. اين را من نميگويم، همهي آدمهاي باذوقي كه در بازديد شركت كردهبودند هم، همين ديدگاه را داشتند.

بازديد از ايرانا با بخش «لعاب سازي» آغاز شد، يكي از كاركنان كارخانه كه ليسانس سراميك دارد، همراهيمان كرد تا برايمان در ميان سروصداي فراوان كارخانه، توضيح بدهد. او فرياد زد و گفت: «ميزان سروصداي دستگاههاي اينجا، هرچند گاه يكبار از سوي اداره بهداشت كنترل مي شود تا مبادا ميزان صدا از دسيبل استاندارد بيشتر باشد.» ميگفتند صدا استاندارد است اما گوشمان، به زحمت صداي راهنما را ميشنيد.
لعابسازي نخستين بخش بازديد بود كه با بيحوصلگي از سر گذرانديم. اينجا همانجايي بود كه لعابها،از آميخته شدن مواد معدني به دست ميآيند، لعابي كه پس از سردشدن، براي ريخته شدن روي كاشيها به داخل كارخانه فرستاده ميشود.
از لعابسازي زديم بيرون. دور كارخانه گشتيم و به جايي رسيديم كه كاشيهاي خام و بدون شكل يا به تعبير راهنمايمان، گرانول، زير فشار ٢٧٠ كيلوگرم بر سانتيمتر مربع، مهر ميخورد و آمادهي لعابريزي ميشد. در بخش لعاب ريزي، پس از ريخته شدن يك لعاب زيرساخت، لعاب اصلي ريخته ميشد و طرح زدهميشد.
كار آدمآهنيها پس از طرحزني برروي كاشي آغاز ميشود. دوست باهوش من، همان آدمآهني چرخ دار قرمز پهلوان، پس از اينكه كاشيهاي طرحدار روي هم انبار ميشوند، همهي كاشيها را برداشته و به كورهميبرد، كورهاي كه هم هواي سرد را پمپاز ميكند و هم آتش داغ را.

راهنمايمان در اين باره گفت: «پيش از انتقال كاشيها به كوره، رطوبتها گرفته ميشود چون در غيراينصورت ممكن است كاشي، با ورود ناگهاني به محيط با دماي بيش از ٣٠٠ درجه سانتيگراد، منفجر شود. چون آب كه در دماي 100 درجه تبخير ميشود و كاشي اين افزايش ناگهاني دما تا ٣ برابر اندازهي مجاز را نميتواند تاب بياورد و منفجر خواهدشد.»
او ادامه داد: « پس از گرفتهشدن رطوبت كاشيها، برپايهي يك منحني استاندارد گرمادهي، همهي كاشيها آرام آرام گرم ميشوند و اين روند، تا خشك شدن كاشيها ادامه خواهد داشت. پس از اين نيز، كاشيها به آرامي، مسير منحني را رو به پايين ميپيمايند تا سرد شوند. سرد شدن ناگهاني نيز براي كاشي خطر دارد و كيفيت آن را تحت تاثير قرار ميدهد.»
پس از اينكه همهچيز پايان گرفت، كاشيها در چهار كلاس كلي، از درجه يك تا درجه چهار بخشبندي شده و روانهي بازار ميشوند.

اينجا آنگونه كه نمايندهي مدير، پس از پايان بازديد گفت، ايرانا يكي از نخستين كارخانههاي كاشيسازي ايران است كه از دههي ٣٠ خورشيدي كارش را آغاز كردهاست. اين سخن را، نخستين دستگاه پرس، كه نزديك ورودي كارخانه،زير حفاظ شيشهاي گذاشته شده و كاركنان كارخانه به آن مينازند، تاييد ميكند.
همهي كارهايي كه در همين چند خط، به سادگي بازگو شد را گروهي از متخصصان، در چند سولهي جداگانه با دقت و ظرافت انجام ميدهند تا هرروز در اين كارخانه بيش از ٦ هزار متر كاشي تولدي شود، ٦ هزار متري كه گرچه نام كاشي ايراني را يدك ميكشد و بسياري از مواد اوليهاش از كشور خودمان به دست ميآيد اما كورههاي ايتاليايي و سراميكهاي نسوز خارجي هم در پختهشدن كاشيها بيتاثير نيستند.


پس از بازديد از خطهاي گوناگون توليد، در تالار گردهماييهاي كارخانه، چشم به راه نمايندهي مديرعامل نشستيم تا او عنوان يكي از نخستين توليدكنندههاي كاشي در ايران را به نام «ايرانا» به ثبت برساند. او از افزايش ارزش سهام ايرانا در بورس در زمان سردمداري هياتمديرهي جديد گفت و چشم به راه پرسشهاي بازديدكنندگان ماند.

مهرداد دهنادي، مدير شركت پلاستيكسازي دهنادي و مخترع زرتشتي، از نمايندهي مديرعامل دربارهي شوند توليد نشدن كاشي با طرحهاي ايراني همچون سربازان تخت جمشيد پرسيد. دهنادي اين را هم گفت كه اگر طرحهاي ايراني در خانهي ايرانيان وجود داشتهباشد، مردمي ميهندوست خواهيم داشت.
اما نمايندهي مديرعامل در اين باره، ديدگاه ديگري داشت. او از عدم استقبال ايرانيان از كاشي با طرح تخت جمشيد سخن گفت و تاكيد كرد كه براي ارايهي هر طرح، گروهي از كارشناسان از مردم آمارگيري ميكنند تا دريابند كه چه طرحي خواهان دارد. اينگونه كه ديدگاهسنجيها نشان ميدهد، در ايران كسي به دنبال طرحهاي ايراني نيست و مردم در پي طرحهايي با شناسهي غيرايراني هستند.

اين نشست با سپاسداري از نمايندهي مدير كاشي ايرانا به پايان رسيد و وي در اين باره گفت: «انديشهي نيك، گفتار نيك و كردارنيك، سه سخني است از سوي همهي پيروان اديان و زرتشتيان، بازگو شده و ما به پيروان همهي اديان ارج ميگذاريم.»

فرتورها از سوده حاجيكرم است


















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان